31.01.2016

DESIGN TRENDS: Materiały

Jaką rolę w projektowaniu odgrywają materiały? Są kluczowe, jeśli chodzi o poprawne funkcjonowanie przedmiotów, ich trwałość, ergonomię użytkowania i oczywiście estetykę. Coraz częściej jednak można zauważyć, że w procesie doboru materiałów znaczną rolę zaczynają odgrywać nieoczywiste, emocjonalne, a nawet historyczno-społeczne cechy surowców.

Materia przestaje być jedynie cichym tłem w designie. Przemawia coraz pełniejszym głosem, budując nowe historie obiektów, projektantów i użytkowników.

 

A Story About a Pine Tree to projekt, którego istota opiera się na wykorzystaniu lokalnie występującego materiału - drzewa sosnowego. Jak twierdzi autorka projektu, Sarmite Polakova, na terenie Litwy występuje 500 razy więcej drzew sosnowych niż zamieszkuje tam osób. Oprócz licznego występowania, sosna na Litwie ma także bogatą historię, jeśli chodzi o zastosowanie - stanowiła niegdyś źródło pożywienia, była stosowana do celów medycznych a także do wykonywania magicznych rytuałów. Wydawać by się mogło, że jest dla Litwinów surowcem szczególnym. Jednak, jak zauważa projektantka, w dzisiejszych czasach lasy traktowane są raczej jak fabryki, a “produkowany” z ich pomocą materiał nie posiada prawie nic z dawnej wyjątkowości. Projektantka postanowiła na nowo zastanowić się nad potencjałem drewna sosnowego. Skupiając się na sezonowości zbiorów i potrzebach odbiorców Sarmite Polakova zaprojektowała 4 obiekty: dywan, tkaninę do produkcji ubrań, kosz i rękawy ocieplające i chroniące przed urazami. Po zużyciu takie obiekty mogłyby ponownie powrócić do natury wzbogacając ją, a nie zanieczyszczając, jak tworzywa sztuczne. Projektantka proponując zupełnie nowe użycie sosny pokazuje, że nawet materiały wykorzystywane od tysięcy lat kryją w sobie nieodkryty jeszcze potencjał. Sarmite Polakova podkreśla także, że warto szukać nowych funkcji materiałów, bo w zależności od kontekstu ich zastosowanie może się całkowicie zmienić.

 

 

Czy natura milczy jak głaz? Projektanci coraz śmielej podważają stereotypy i utarte ścieżki rozumowania. Do przeprowadzenia analizy baskijskiego krajobrazu Maria Bocos w projekcie Landscape Does Not Exist wykorzystała lokalnie występujący kamień wapienny. Dominujący w tym obszarze materiał to droga do zrozumienia historii i kultury miejsca. Tak jak za pomocą badań archeologicznych konkretnych obiektów naukowcy odkrywają specyfikę życia starożytnych kultur, tak według projektantki badając materiał, z którym dane społeczeństwo obcuje regularnie przez wieki, można wiele wyjaśnić na temat charakteru danej zbiorowości. Dizajnerka proponuje więc własną metodę badawczą, przynoszącą zaskakujące rezultaty.

 

 

Projektanci coraz chętniej skupiają się także na materiałach pochodzących z otoczenia, w którym się wychowali, a z którymi mogą się bardziej utożsamić, tym samym wzbogacając efekt swojej pracy. Owa specyfika materii została wzięta pod uwagę w projekcie Rain(a)Way, który w mądry sposób stara się pogodzić potrzeby miasta z potrzebami natury. Do stworzenia kanałów pod płytami chodnikowymi, dzięki którym małe organizmy żywe mogą swobodnie się przemieszczać, projektantka Fien Dekker użyła lokalnie występującą glinę i żwir. Lokalny materiał sprawia, że projekt ma szanse znacznie lepiej wtopić się w specyfikę otoczenia i bardzo szybko stać się jego integralną częścią.

 

 

 

Ciekawe jest to, że zwykle materiały same “podpowiadają” w jaki sposób można je najlepiej wykorzystać. Wystarczy, że więcej uwagi poświęci się początkowo ich pogłębionej analizie i później zastosuje tę wiedzę do projektu. Tak też się stało w przypadku Wood Weavings Martiny Lasinger. Pracę nad projektem designerka rozpoczęła  od szkicowania przestrzennego, przeplatając ze sobą małe paski drewna. Drewno naturalnie zaczęło układać się w samonośną strukturę, która nie zawiera żadnych dodatkowych łączników jak kleje czy śruby. Struktura może służyć jako regał o dowolnym zastosowaniu: w domu, w biurze lub w przestrzeni publicznej.

 

 

 

Za pomocą materiału można też podejmować kwestie społeczne. Alix Bizet w przedsięwzięciu Hair Matter(s) do produkcji trzech kurtek i treski wykorzystała ludzkie włosy. Rolą projektu jest stawianie pytań o charakterze społecznym, dotyczących m.in. masowej kultury, której homogeniczność sprawia, że nawet włosy zaczynają wyglądać tak samo, tracąc indywidualny charakter. Poprzez bardzo konkretny dobór materiału - włosów - projektantka chce mówić o problemach społecznych dotyczących różnorodności, równości i demokracji. Opaska do włosów - i z włosów - jest manifestem indywidualności. Dyskusyjne? O to chodzi. By rozmawiać, reflektować, zmieniać.

 

 

Patrząc na obiekty, z którymi stykamy się na codzień, aż trudno uwierzyć, że dobór materiałów jest jednym z bardziej kluczowych elementów procesu projektowego. Materia buduje nasze relacje z otaczającym nas światem. Warto dbać, by tworzywa, z których składa się nasza codzienność, współgrały z naszymi potrzebami i potrzebami otoczenia, tworząc naturalną harmonię. Lub czasem twórczo ją zaburzały.

 

Więcej zdjęć z cyklu DESIGN TRENDS na naszym Pintereście!

 

Foto: dzięki uprzejmości projektantów
Tekst: Justyna Strociak


 

 

Justyna Strociak - Ukończyła Industrial Design w School of Form w Poznaniu. W sierpniu 2014 roku razem z Magdą Gąsiorowską została finalistką konkursu dla młodych projektantów Make Me! Kilka miesięcy później razem z czterema koleżankami na zaproszenie Lidewij Edelkoort, obserwatorki i badaczki trendów, odbyła kilkudniową wizytę w paryskim oddziale firmy Trend Union, gdzie miała okazję poszerzyć swoją wiedzę na temat obecnych trendów i sposobu ich analizowania. W marcu 2015 razem z Eweliną Rytel, Magdą Gąsiorowską i Aleksandrą Kalinowską ukończyła pracę nad Trendbookiem zawierającym inspiracje z dziedziny designu na rok 2016. Praca przebiegała pod okiem Zuzanny Skalskiej.

 

DESIGN TRENDS

Jako projektantka zauważam silną potrzebę ciągłego obserwowania wydarzeń związanych z projektowaniem. Ich znajomość poszerza spojrzenie na potrzeby ludzi, pomaga jaśniej je zrozumieć i celniej zdefiniować ostateczne formy projektów. Znajomość realiów, w których żyjemy, umożliwia odkrywanie nieistniejących wcześniej sytuacji wymagających innowacyjnych rozwiązań, szczególnie ważnych w świecie biznesu. Ponadto informacje o trendach mogą mieć też znaczenie dla osób chcących bardziej świadomie uczestniczyć w zmianach dziejących się dookoła.



 

 

 

x

Subscribe to our mailing list

*indicates required